Η ακροδεξιά, ως πολιτική και κοινωνική κίνηση, έχει αποκτήσει σημαντική επιρροή μέσω της πληροφορικής και των ψηφιακών μέσων. Η κατανόηση της χρήσης αυτής της τεχνολογίας είναι κρίσιμη για να κατανοήσουμε την εκστρατεία της υπέρ των ακραίων ιδεών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ελλάδα, η πληροφορική χρησιμοποιείται ως μέσο συντονισμού, προώθησης ιδεών και δημιουργίας κοινοτήτων.

Χρήση της Ψηφιακής Τεχνολογίας

Ηνωμένες Πολιτείες

Στις ΗΠΑ, το κίνημα “Alt-right” εντάθηκε κατά την προεδρική εκστρατεία του Ντόναλντ Τραμπ το 2016. Ιστότοποι όπως το “Breitbart News” και πλατφόρμες όπως το Twitter έγιναν κέντρα προώθησης εθνικιστικών και ρατσιστικών ιδεών. Η χρήση του hashtag #MAGA (Make America Great Again) και μιμ (memes) έγινε το κύριο εργαλείο επικοινωνίας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι αναρτήσεις του Milo Yiannopoulos, που προήγαγαν την ρητορική κατά των μειονοτήτων.

Ελλάδα

Στην Ελλάδα, οι ακροδεξιοί, κυρίως μέσω της Χρυσής Αυγής, χρησιμοποίησαν την πληροφορική για να προωθήσουν την εθνικιστική τους ρητορική. Κατά την προσφυγική κρίση του 2015, ανήρτησαν παραπληροφορημένα άρθρα και βίντεο μέσω Facebook, τα οποία αναπαρήγαγαν μύθους σχετικά με τους πρόσφυγες και την εγκληματικότητα. Με τον τρόπο αυτό, επιδίωκαν να τρομοκρατήσουν τον πληθυσμό και να δημιουργήσουν μια αύρα ανασφάλειας, ενισχύοντας τα ρατσιστικά στερεότυπα που ήδη υπήρχαν στην κοινωνία. Ο Γιώργος Γερμενής, υποψήφιος βουλευτής της Χρυσής Αυγής, χρησιμοποιούσε τον προφίλ του στα κοινωνικά δίκτυα για να κάνει δηλώσεις ενάντια στους πρόσφυγες, προβάλλοντας εαυτόν ως υπερασπιστή των εθνικών συμφερόντων και προωθώντας πολιτικές που ενίσχυαν την ακραία λίστα των ιδεών τους, ενορχηστρώνοντας συχνά καμπάνιες με στόχο την αποδυνάμωση της δημόσιας υποστήριξης προς τους πρόσφυγες και τη διασφάλιση της παρουσίας τους στο πολιτικό σκηνικό.

Δημιουργία Κοινοτήτων

Ηνωμένες Πολιτείες

Η ψηφιακή πλατφόρμα 4chan, και ειδικότερα ο υποτομέας /pol/, υπήρξαν κέντρα όπου οι χρήστες αντάλλασσαν ρατσιστικά και ακραία μηνύματα, δημιουργώντας σφιχτές κοινότητες με κοινές ιδέες. Ο οργανισμός “Proud Boys” ιδρύθηκε το 2016 από τον Gavin McInnes και χρησιμοποίησε τα κοινωνικά δίκτυα για να οργανώσει συμβάντα και να επηρεάσει την κοινωνία με ακραίες θεωρίες.

Ελλάδα

Η Χρυσή Αυγή, μέσω των ιστοσελίδων και των κοινωνικών της δικτύων, ενίσχυσε την εθνικιστική και ρατσιστική ρητορική, ορίζοντας μια νέα κατεύθυνση στην ελληνική πολιτική σκηνή. Οι ομάδες στο Facebook χρησιμοποιούνταν όχι μόνο για τη διοργάνωση εκδηλώσεων και επιθέσεων κατά μεταναστών, αλλά και για τη διάδοση προπαγάνδας που στοχεύει στην απομόνωση των μεταναστευτικών κοινοτήτων. Για παράδειγμα, η ανακοίνωση δράσεων όπως οι “αλληλεγγύες στους Έλληνες” κατά των προσφύγων έγινε συχνά μέσω κοινωνικών δικτύων, ενώ παράλληλα ενισχύθηκε η αίσθηση ενός εθνικού κινήματος που υπερασπίζεται δήθεν τα συμφέροντα των Ελλήνων, προκαλώντας έτσι έντονες αντιδράσεις και διχασμούς στην κοινωνία.

Ρητορική Μίσους και Παραπληροφόρηση

Ηνωμένες Πολιτείες

Η ρητορική μίσους ήταν και είναι ορατή μέσω της διάδοσης εσφαλμένων πληροφοριών και θεωριών συνωμοσίας, επηρεάζοντας αρνητικά τις κοινωνικές μας σχέσεις και τη δημόσια συζήτηση. Η “Pizzagate”, μια ψευδής θεωρία που διαδόθηκε κατά την προεδρική εκστρατεία του 2016, χρησιμοποιήθηκε στρατηγικά για να δημιουργήσει φόβο και αποδιοργάνωση, προερχόμενη κυρίως από ακροδεξιές πηγές στο διαδίκτυο, οι οποίες αξιοποίησαν την αβεβαιότητα των πολιτών και την ευπάθεια τους στην παραπληροφόρηση. Οι επιπτώσεις αυτής της θεωρίας ήταν σοβαρές, καθώς οδήγησαν σε επιθέσεις σε ανύποπτους ανθρώπους και ενίσχυσαν το διχασμό μεταξύ των κοινοτήτων.

Ελλάδα

Κατά τη διάρκεια της προσφυγικής κρίσης, η Χρυσή Αυγή δημοσίευσε αναληθείς πληροφορίες που συνδύαζαν πρόσφυγες με εγκληματικότητα, προκαλώντας την ανησυχία της κοινής γνώμης και ενισχύοντας τα δεινά των ευάλωτων αυτών ομάδων. Μια μελέτη του 2018 από το ελληνικό Παρατηρητήριο για την Ψευδή Ενημέρωση έδειξε ότι οι ψευδείς ειδήσεις που δημοσιεύονταν κατά των προσφύγων είχαν σημαντική αναπαραγωγή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αποτέλεσμα αυτές οι μη αληθινές αφηγήσεις να διαμορφώνουν αρνητικά τη δημόσια αντίληψη σχετικά με τους πρόσφυγες, να τροφοδοτούν τις προκαταλήψεις και να συμβάλλουν στην ανύψωση ξενοφοβικών αισθημάτων στην κοινωνία. Η επιρροή των κοινωνικών δικτύων στην εξάπλωση αυτών των πληροφοριών επιβεβαιώνει τη σημασία της σωστής ενημέρωσης και της υπευθυνότητας στη δημοσιογραφία.

Οικονομικό και Κοινωνικό Προφίλ

Οικονομικό Προφίλ

Αρκετοί υποστηρικτές του ακροδεξιού κινήματος προέρχονται από ανειδίκευτες και κατώτερες οικονομικές θέσεις, γεγονός που τους καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτους σε ριζοσπαστικές ιδέες. Στις ΗΠΑ, η οικονομική ανασφάλεια, ειδικά μεταξύ των λευκών ανδρών, οδήγησε πολλούς να στραφούν σε ακροδεξιές ιδέες, αναζητώντας μια αίσθηση ταυτότητας και ασφάλειας σε έναν κόσμο που φαίνεται ολοένα και πιο απρόβλεπτος. Στην Ελλάδα, οι οικονομικές κρίσεις έχουν ενισχύσει την επιρροή της ακροδεξιάς, προσφέροντας εύκολες εξηγήσεις και αποδιοπομπαίους τράγους υπό τη μορφή των μεταναστών, οι οποίοι συχνά γίνονται στόχοι για την απογοήτευση και την οργή των πολιτών που νιώθουν ότι έχουν περιθωριοποιηθεί. Αυτή η συνθήκη δημιουργεί ένα επικίνδυνο περιβάλλον, στο οποίο οι άνθρωποι αναζητούν ενοχοποιήσεις και παρηγοριά σε ακραίες ιδεολογίες, με το αποτέλεσμα να προάγονται οι πολώσεις και η κοινωνική διαίρεση.

Κοινωνική Κατάσταση

Η ακροδεξιά προσφέρει στους υποστηρικτές της αίσθηση κοινότητας και ταυτότητας, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποι νιώθουν ότι ανήκουν σε κάτι μεγαλύτερο από τους εαυτούς τους. Στις ΗΠΑ, η αυξανόμενη ανασφάλεια που προέρχεται από την παγκοσμιοποίηση και την πολυπολιτισμικότητα προσελκύει άτομα που επιθυμούν να επιστρέψουν σε μια εποχή θεωρούμενης «καθαρής» εθνικής ταυτότητας, καθώς αισθάνονται ότι οι παραδοσιακές αξίες και οι κοινωνικές τους δομές απειλούνται. Αυτή η αναζήτηση ασφάλειας διευκολύνεται από τη ρητορική της ακροδεξιάς, που προσφέρει απλές λύσεις σε σύνθετα κοινωνικά προβλήματα. Στην Ελλάδα, η οικονομική κρίση και η πολιτική αστάθεια έχουν οδηγήσει τα άτομα που νιώθουν μοναξιά ή απογοήτευση να στραφούν σε ακροδεξιές λύσεις, ελπίζοντας ότι αυτές θα τους προσφέρουν μια νέα αίσθηση σκοπού και δύναμης εν μέσω της αβεβαιότητας που τους περιβάλλει.

Η πληροφορική μπορεί να είναι ένα ισχυρό κοινωνικό εργαλείο στην Ελλάδα για την προώθηση της αλληλεγγύης και της κατανόησης μεταξύ των διαφόρων κοινοτήτων. Αντί να χρησιμοποιείται ως μέσο διάσπασης, η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και την αλληλοκατανόηση. Η εκπαίδευση σε θέματα κριτικής σκέψης και η κυκλοφορία θετικότερων αφηγήσεων μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των επιρροών της ακροδεξιάς στην ελληνική κοινωνία και ποιοτικά να βελτιώσουν τη ζωή των πολιτών.